સ્થાપકો અને ડિરેક્ટરો માટે કોર્પોરેટ જ્યોતિષ: નિર્ણયમાં સમયનું સ્થાન
કોર્પોરેટ જ્યોતિષ માલિકો, ભાગીદારો અને ડિરેક્ટરોને સમય અને નિર્ણય અંગે માર્ગદર્શન આપે છે. વ્યવસાયના કોઈ નિર્ણયમાં આ માર્ગદર્શનનું સ્થાન ક્યાં છે, અને ક્યાં નથી, તે આ લેખમાં સમજાવ્યું છે.
કોર્પોરેટ જ્યોતિષ. વાંચવામાં 8 મિનિટ.

આ લેખમાં
કોર્પોરેટ જ્યોતિષ શું જુએ છે
કોર્પોરેટ જ્યોતિષ એટલે વૈદિક જ્યોતિષનો એવો ઉપયોગ, જે કોઈ વ્યવસાય પર અને તેના નિર્ણયો લેનારા લોકો પર કેન્દ્રિત હોય. રિશીપુરાણમાં કોર્પોરેટ જ્યોતિષ માર્ગદર્શન માલિકો, ભાગીદારો અને ડિરેક્ટરો માટે છે. તેના ચાર ભાગ છે:
- કુંડળી આધારિત વ્યવસાય વિશ્લેષણ;
- સમય અને નિર્ણય અંગે માર્ગદર્શન;
- જોખમો અને અડચણો વિશે અગાઉથી ચેતવણી, જેથી સમયસર તેમનો વિચાર કરી શકાય;
- વિકાસ માટેના સમય અંગે માર્ગદર્શન.
વૈદિક પરંપરામાં કુંડળી એટલે વ્યક્તિના જન્મની તારીખ, સમય અને સ્થળ પરથી બનતો ગ્રહોની સ્થિતિનો નકશો. પરંપરા મુજબ તેમાં સમયનો વિચાર મુખ્યત્વે બે રીતે થાય છે. પહેલી રીત દશા છે, એટલે કે જીવનમાં એક પછી એક આવતા ગ્રહોના સમયગાળા. લાંબા સમયગાળાને મહાદશા કહે છે, અને તેની અંદરના નાના સમયગાળાને અંતર્દશા. બીજી રીત છે સમય સાથે ગ્રહોની ગતિ, જેને જન્મકુંડળીના સંદર્ભમાં જોવામાં આવે છે. આ બંનેને સાથે જોઈને પરંપરા સમજે છે કે વ્યક્તિ કેવા સમયગાળામાંથી પસાર થઈ રહી છે.
પરંપરાગત રીતે કુંડળીના કેટલાક ભાવ, એટલે કે ઘર, કામકાજના જીવનનાં જુદાં જુદાં પાસાં સાથે જોડાયેલા ગણાય છે. દસમો ભાવ કામ અને સમાજમાં પ્રતિષ્ઠા માટે જોવાય છે. સાતમો ભાવ ભાગીદારી અને કરારો માટે જોવાય છે. અગિયારમો ભાવ લાભ માટે, અને બીજો ભાવ એકઠા થયેલા ધન માટે જોવાય છે. પરંપરા મુજબ વ્યવસાયના વિશ્લેષણમાં આ ભાવ એવા લોકોની કુંડળીમાં જોવામાં આવે છે, જેઓ નિર્ણયોની જવાબદારી ઉપાડે છે. કંપનીમાં અંતે નિર્ણય તો વ્યક્તિઓ જ લે છે.
પરંપરાગત રીતે કેટલાક જ્યોતિષીઓ વ્યવસાયની શરૂઆતની ક્ષણ પરથી પણ કુંડળી બનાવે છે, જેમ કે કંપનીની નોંધણીની તારીખ પરથી, અને તેને વ્યવસાયની પોતાની કુંડળી તરીકે વાંચે છે.
આમાંનું કશું કોઈ ચોક્કસ વ્યવસાય વિશેની આગાહી નથી. પરંપરા સમયના પ્રશ્નોને કઈ રીતે જુએ છે, તેનું આ વર્ણન છે.
નિર્ણયના અનેક આધારોમાંનો એક: સમય
સ્થાપક કે ડિરેક્ટર કોઈ મોટો નિર્ણય ભાગ્યે જ એક જ દૃષ્ટિકોણથી લે છે. આપ હિસાબો અને રોકડની સ્થિતિ તપાસો છો. આપના ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ અને વકીલની સલાહ લો છો. બજાર, હરીફો અને જે લોકો આ કામ ઉપાડવાના છે તેમના વિશે વિચારો છો. અને તેમાં આ ધંધાનો આપનો પોતાનો અનુભવ ઉમેરો છો.
કોર્પોરેટ જ્યોતિષ આ બધામાં વધુ એક દૃષ્ટિકોણ ઉમેરે છે: સમય અંગેનો દૃષ્ટિકોણ. વ્યવસાયના મોટા ભાગના નિર્ણયોમાં કામ કરવું કે નહીં, તેની સાથે ક્યારે કરવું, એ પ્રશ્ન પણ રહેલો હોય છે. નવી શાખા કે શોરૂમ ક્યારે ખોલવો. નવા ભાગીદારને ક્યારે જોડવા. મશીનરીની મોટી ખરીદી ક્યારે કરવી, કે નવા બજારમાં ક્યારે પગ મૂકવો. પરંપરામાં કેટલાક સમયગાળા નવી શરૂઆત અને વિસ્તાર માટે અનુકૂળ ગણાય છે. બીજા કેટલાક સમયગાળા ચાલુ કામને મજબૂત કરવા, તેની સમીક્ષા કરવા અને તેને પૂરું કરવા માટે યોગ્ય ગણાય છે. માર્ગદર્શન આ પ્રશ્નનો વિચાર કરે છે.
એ બીજા આધારોની જગ્યા લેતું નથી. આ માર્ગદર્શન નિર્ણયનો એક આધાર છે. તે આપની કંપનીની પોતાની નાણાકીય, કાનૂની અને વ્યાવસાયિક સલાહની સાથે રહે છે, તેની જગ્યાએ ક્યારેય નહીં. જો આંકડા કે કાનૂની સલાહ સ્પષ્ટ રીતે એક દિશા બતાવતાં હોય, તો કુંડળીનું વાંચન તેમને બાજુએ મૂકવાનું કારણ બનતું નથી.
નિર્ણય અને તેની જવાબદારી આપની અને આપના સાથી ડિરેક્ટરોની જ રહે છે. આ માત્ર ઔપચારિક વાક્ય નથી. માર્ગદર્શનનો ઉપયોગ આ જ રીતે કરવાનો હોય છે.
આ આધારને તેના યોગ્ય સ્થાને રાખવાની એક સરળ રીત આ છે: પરામર્શ પહેલાં નિર્ણયને કાગળ પર લખી લો. આપની સામે જે વિકલ્પો છે, તે નોંધો. દરેક વિકલ્પ વિશે નાણાકીય અને કાનૂની ચકાસણી શું કહે છે, તે પણ લખો. પછી સમયનો પ્રશ્ન લઈને આવો, અને માર્ગદર્શનને એ જ કાગળ પર વધુ એક મુદ્દા તરીકે ઉમેરો. કાગળ પણ આપનો છે, અને પસંદગી પણ આપની છે.
માલિક કઈ માહિતી આપે છે
પહેલું પગલું કોર્પોરેટ પૂછપરછ છે. તેમાં મૂળભૂત માહિતી માગવામાં આવે છે:
- કંપની, તેનું ક્ષેત્ર અને તેનું શહેર;
- વાર્ષિક ટર્નઓવરનો વર્ગ;
- કંપનીમાં નિર્ણયો કોણ લે છે, જે જણાવવું વૈકલ્પિક છે;
- આપને કયા પ્રકારનું માર્ગદર્શન જોઈએ છે;
- આપનો સંપર્ક કઈ રીતે કરવો.
વેબસાઇટ પર જન્મની વિગતો કે કંપનીની નોંધણીની તારીખ પૂછવામાં આવતી નથી. કુંડળી આધારિત વિશ્લેષણ માટે જરૂરી વિગતો ટીમ પ્રથમ સંપર્ક પછી મેળવે છે. તેમાં કંપનીની નોંધણીની તારીખનો સમાવેશ થાય છે. સાથે જ, જે ભાગીદારો અને ડિરેક્ટરોના નિર્ણયો વિશે માર્ગદર્શન જોઈએ છે, તેમની જન્મની વિગતોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
પહેલી વાતચીત પહેલાં આ વિગતો એકઠી કરી રાખવી ઉપયોગી છે. કંપનીની નોંધણીની તારીખ તેના નોંધણીના દસ્તાવેજોમાં મળી રહે છે. પરંપરા મુજબ કુંડળી જન્મની તારીખ, સમય અને સ્થળ પરથી બને છે; સમય અંદાજે જ ખબર હોય, તો જેટલું ખબર છે તે જણાવો. નિર્ણય લેનારા એકથી વધુ હોય, તો અંદરોઅંદર નક્કી કરી લો કે આ વિગતો કોણ એકઠી કરશે અને ટીમને મોકલશે.
આપ જે નિર્ણયો વિશે વાત કરવા માગો છો, તે એક જ કાગળ પર લખી રાખવા પણ ઉપયોગી છે. વ્યવસાય આગળ કેવો ચાલશે, એવી સામાન્ય જિજ્ઞાસા કરતાં નક્કર પ્રશ્નોની ટૂંકી યાદીથી વાતચીત વધુ સ્પષ્ટ બને છે.
કંપની અને તેના લોકો વિશે આપ જે કંઈ જણાવો છો, તે સંપૂર્ણ ગોપનીય રાખવામાં આવે છે.
પૂછપરછ આપ કોર્પોરેટ ફીના પાના પરથી શરૂ કરી શકો છો. ત્યાં દરેક વર્ગની ફી પણ આપેલી છે.
આખા વર્ષનું સતત માર્ગદર્શન
જે માલિકો ઇચ્છે છે કે માર્ગદર્શન આખું વર્ષ વ્યવસાયની સાથે ચાલે, તેમના માટે વાર્ષિક વ્યવસાય કરાર છે. તેમાં આટલી બાબતો સામેલ છે:
- માલિક, ભાગીદારો અને ડિરેક્ટરો માટે સતત માર્ગદર્શન;
- દર મહિને મીટિંગ અને પ્રગતિની સમીક્ષા;
- વ્યવસાયમાં જરૂરી ફેરફારો અંગે સલાહ;
- વર્ષ માટે સ્પષ્ટ લક્ષ્યો નક્કી કરવાં;
- યોગ્ય નિર્ણયો માટે સતત માર્ગદર્શન.
માસિક વ્યૂહાત્મક બેઠકમાં ચાર મુદ્દા કાયમ રહે છે:
- ગયા મહિનાના નિર્ણયોની સમીક્ષા;
- આવનારા સમયગાળા માટે વ્યૂહરચના મુજબ માર્ગદર્શન;
- કામ કરવાની પદ્ધતિમાં ફેરફાર;
- નવી તકો અને નવી શક્યતાઓ.
આ કામ નીચેના ક્રમમાં ચાલે, એવું આયોજન છે:
- પ્રારંભિક વિશ્લેષણ અને બિઝનેસ પ્રોજેક્શન, જેની ફી અગાઉથી ચૂકવાય છે;
- કરાર, અને કરાર સમયે એડવાન્સ;
- આખા વર્ષ દરમિયાન માસિક વ્યૂહાત્મક બેઠકો;
- વાર્ષિક ફીની બાકી રકમ, બે હપ્તામાં, દર ત્રણ મહિને;
- વર્ષના અંતે સમીક્ષા.
માર્ગદર્શન કંપનીના પરિસરમાં, અમદાવાદની ઓફિસમાં અથવા ઓનલાઇન આપવામાં આવે છે.
આખું વર્ષ શા માટે? પરંપરામાં દશાના સમયગાળા દિવસોમાં નહીં, પણ મહિનાઓ અને વર્ષોમાં ચાલે છે. ગ્રહો પણ આખું વર્ષ આગળ વધતા રહે છે. વર્ષભરની બેઠકોથી માર્ગદર્શન આપના નિર્ણયોની સાથે ચાલી શકે છે: નિર્ણય લેવાય, તેની સમીક્ષા થાય, અને જરૂર પડે તો તેમાં ફેરફાર થાય. દરેક માસિક બેઠકમાં ગયા મહિને શું નક્કી થયું હતું, તેના પર ફરી નજર નાખવામાં આવે છે. એટલે વાતચીત વ્યવસાયમાં ખરેખર જે બન્યું, તેની સાથે જોડાયેલી રહે છે.
ભાગીદારી પેઢી અને કૌટુંબિક વ્યવસાય
ઘણા વ્યવસાયો ભાગીદારો મળીને ચલાવે છે, તો ઘણા આખો પરિવાર સાથે મળીને ચલાવે છે. ત્યાં નિર્ણયો પણ સહિયારા હોય છે. નવું યુનિટ, મોટું રોકાણ, કે કોણ કઈ જવાબદારી સંભાળશે તેમાં ફેરફાર, આવો નિર્ણય ભાગ્યે જ કોઈ એક વ્યક્તિ એકલી લે છે.
કોર્પોરેટ માર્ગદર્શન આવા જ નિર્ણય લેનારાઓ માટે છે: માલિકો, ભાગીદારો અને ડિરેક્ટરો. પરંપરાગત રીતે, જ્યારે નિર્ણય સહિયારો હોય, ત્યારે જ્યોતિષી દરેક વ્યક્તિની કુંડળી આવનારા સમયગાળા માટે અલગથી વાંચે છે. પછી એ નિર્ણયના સંદર્ભમાં બધી કુંડળીઓનાં તારણોને સાથે રાખીને વિચાર કરવામાં આવે છે. હેતુ એ છે કે સમય અંગેનું માર્ગદર્શન ફક્ત નિર્ણય જાહેર કરનાર એક વ્યક્તિને નહીં, પણ જેમનો એ નિર્ણય છે તે સૌને ધ્યાનમાં લે.
આ ભાગીદારોનું મૂલ્યાંકન નથી. કોણે કઈ ભૂમિકા લેવી, તે પણ આ માર્ગદર્શન નક્કી કરતું નથી. ભાગીદારોએ જે નિર્ણય પહેલેથી ઘડ્યો છે, તેના સમય વિશેનો આ એક દૃષ્ટિકોણ છે.
પરંપરાગત રીતે, કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં પરિવારની એકથી વધુ પેઢીના સભ્યોની કુંડળી જોવામાં આવી શકે છે. એક તરફ વ્યવસાય ઊભો કરનાર સ્થાપક હોય, અને બીજી તરફ હવે વધુ જવાબદારી સંભાળી રહેલાં દીકરો કે દીકરી. આવી જવાબદારીની સોંપણી વખતે સમયના પ્રશ્નો વારંવાર ઊભા થાય છે. નવી પેઢીનો કોઈ સભ્ય નવું યુનિટ સંભાળવાનો હોય, કે કંપનીમાં પરિવારના સભ્યોની ભૂમિકા બદલાય, ત્યારે પણ આવા પ્રશ્નો આવે છે. માર્ગદર્શન સમય વિશે વાત કરી શકે છે. પરિવારની પોતાની ચર્ચા, અને નિર્ણય પાછળનું વ્યાવસાયિક કારણ, પરિવારનાં જ રહે છે.
બે વ્યવહારુ બાબતો મદદરૂપ થાય છે. પહેલી, આપ ભાગીદારો અંદરોઅંદર નક્કી કરી લો કે કયા નિર્ણયો પર માર્ગદર્શન જોઈએ છે, જેથી બેઠક એક સહિયારા પ્રશ્નથી શરૂ થાય. બીજી, પ્રથમ સંપર્ક પછી દરેક વ્યક્તિની વિગતો ટીમને કોણ મોકલશે, તે પણ નક્કી કરી લો.
ભાગીદારો વચ્ચેની કાનૂની બાબતો, જેમ કે ભાગીદારી ખતની શરતો, આપના વકીલ પાસે જ લઈ જવી. કાનૂની બાબતોમાં માર્ગદર્શન આપવામાં આવતું નથી.
કોર્પોરેટ જ્યોતિષ શું નથી કરતું
અહીં કોર્પોરેટ જ્યોતિષની મર્યાદાઓ સ્પષ્ટ છે, અને તે સીધા શબ્દોમાં કહી દેવી યોગ્ય છે.
- કોઈ પણ અનૈતિક, અયોગ્ય કે ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિ માટે માર્ગદર્શન આપવામાં આવતું નથી. તેમાં સટ્ટો, જુગાર અને ગેરકાયદે શેરબજાર પ્રવૃત્તિ સામેલ છે. હિંદુ શાસ્ત્રોના સિદ્ધાંતો કે ભારતીય કાયદાની વિરુદ્ધ હોય, તેવી કોઈ પણ બાબત પણ તેમાં સામેલ છે.
- આ માર્ગદર્શન નાણાકીય સલાહ નથી. તે કાનૂની કે તબીબી સલાહ પણ નથી. તે આપના ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ, વકીલ કે નાણાકીય સલાહકારની જગ્યા લેતું નથી.
- કોઈ પરિણામનું વચન આપવામાં આવતું નથી. કોઈ પણ માર્ગદર્શન, કામ કે ઉપાય સાથે પરિણામનું વચન જોડાયેલું નથી. પરિણામ કર્મ, સમય અને ઈશ્વરની ઇચ્છા પર આધાર રાખે છે.
- આ કામ ભય, અંધશ્રદ્ધા કે ટોટકા પર આધારિત નથી. ટોટકા એટલે જ્યોતિષના નામે ક્યારેક સૂચવાતા ઝડપી ઉકેલના નુસખા.
ફી કેવી રીતે નક્કી થાય છે
કોર્પોરેટ ફી કંપનીના વાર્ષિક ટર્નઓવર મુજબ ચાર જાહેર કરેલા વર્ગોમાં નક્કી થયેલી છે. દરેક વર્ગમાં ત્રણ રકમ જાહેર કરેલી છે: પ્રારંભિક વિશ્લેષણ અને બિઝનેસ પ્રોજેક્શન, વાર્ષિક પરામર્શ, અને કરાર સમયે એડવાન્સ.
વાર્ષિક પરામર્શની ફી આપના વર્ગ માટે જાહેર કરેલી રકમ અથવા ચોખ્ખા નફાના 1%, આ બેમાંથી જે વધુ હોય તે રહે છે. આ ગણતરી માટે ચોખ્ખો નફો કેવી રીતે નક્કી કરવો, તે કરાર વખતે લેખિતમાં નક્કી થાય છે.
પ્રારંભિક વિશ્લેષણ અને પ્રોજેક્શનની ફી અગાઉથી ચૂકવવાની રહે છે. એડવાન્સ મળ્યા પછી જ પ્રોજેક્શન મીટિંગ થાય છે. વાર્ષિક પરામર્શની ફી કરાર થાય ત્યારે અગાઉથી જમા કરાવવાની રહે છે, અને ત્યાર પછી સેવાઓ શરૂ થાય છે. પૂજા-પાઠની સામગ્રી વાસ્તવિક ખર્ચ મુજબ લેવાય છે. કંપનીના પરિસર, ઓફિસ કે ફેક્ટરીની મુલાકાતો માટેનું ઇંધણ પણ વાસ્તવિક ખર્ચ મુજબ લેવાય છે. કોર્પોરેટ ફી રિશીપુરાણે મોકલેલી ચુકવણીની લિંક દ્વારા, અથવા રૂબરૂ ચૂકવાય છે.
સૌથી ઉપરના જાહેર કરેલા વર્ગ કરતાં વધુ ટર્નઓવર ધરાવતી કંપનીઓ માટે ફી જાહેર કરવામાં આવી નથી. તે દરેક કંપની સાથે અલગથી નક્કી થાય છે, અને આપ પૂછપરછ મોકલી શકો છો.
બધી ફી નિશ્ચિત છે. હાલ ફીમાં સરકારી કર સામેલ નથી; GST કે અન્ય કોઈ કર લાગુ પડે, તો તે અલગથી લેવાય છે. દરેક વર્ગની રકમ કોર્પોરેટ ફીના પાના પર આપેલી છે.
અમારું માર્ગદર્શન સલાહરૂપ છે: નિર્ણય અને તેની જવાબદારી આપની જ રહે છે. કોઈ પરિણામની ખાતરી આપવામાં આવતી નથી — પરિણામ આપના કર્મ, સમય અને ઈશ્વરની ઇચ્છા પર આધાર રાખે છે.



